Bir Sayfa Seçin

Sağlık Hizmetlerinde İletişim

Editör: Prof. Dr. Erol Özmen

 

“Halk Sağlık Hizmetlerinden Memnun”

Prof. Dr. Erol Özmen

Türkiye İstatistik Kurumu’nun verileri incelendiğinde sağlık hizmetleri ile ilgili memnuniyet oranının yıllar içinde arttığı görülmektedir. Araştırmalarda kullanılan yöntemi bilmeden o araştırmada elde edilen bulguları temkinli bir biçimde yorumlamak gerekmektedir. Soruların içeriği, nasıl sorulduğu ve örneklem seçimi sonuçları etkileyebilmektedir. Bu nedenle Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerini tartışmaya açık bulanlar da mutlaka olacaktır. Ancak günlük yaşamda karşılaşılanlar bu veriler ile elde edilen yorumu doğrular niteliktedir. Sokaktaki vatandaş eskisine göre daha kolay sağlık hizmeti alabildiğini, doktora daha kolay ulaşabildiğini, tetkiklerin daha hızlı sonuçlandırıldığını, ilaç raporlarını daha kolay alabildiğini, 112 acil sağlık hizmetlerinden çok memnun olduğunu ve sağlık hizmetlerinin eskisine göre daha iyi olduğunu belirtmektedir.

Bilindiği üzere sağlıkta dönüşüm programı ile birlikte halktan aldığı sağlık hizmeti karşılığında ilave muayene ve ilaç katılım payı adı altında ek ücret alınmaya başlanmıştır. Bu ek ödemelerin halkın aldığı sağlık hizmetlerinden memnuniyetini pek etkilememiş olması ilginç bir durumdur. Bunun muhtemelen en önemli nedenlerinden birisi ülkemizde parası olanın parasını vererek özel sağlık hizmeti alma geleneğinin bulunmasıdır. Diğer yandan memnuniyeti etkilememesi için bilerek yapılıp yapılmadığı konusunda fikir ifade etmek zor olsa da bu ödemelerin hizmetin alındığı kamu sağlık kurumu yerine eczanelerden yapılıyor olması bu konudaki memnuniyetsizliğin farklı bir yöne yönelmesine (başka bir deyişle eczacıya) yol açıyor olabileceğidir.

Bu memnuniyetin tek taraflı olup olmadığı sağlık çalışanlarının memnuniyetinin ne durumda olduğunun da ayrıntılı olarak incelenmesi gerekmektedir. Günlük uygulamalarda sağlıkta dönüşüm sonrası sağlık çalışanlarının iş yüklerinin çok arttığından, hasta ve hasta yakınlarının şiddetine daha fazla maruz kaldıklarından yakındıkları görülmektedir.

Genel olarak bakıldığında her türlü insan ilişkisinde olduğu gibi sağlık hizmetlerinde de tek taraflı memnuniyetin uzun süreli olarak sürmesi pek mümkün değildir. Diğer yandan hekimlik ve hemşireliğin üniversite sınavlarında en çok tercih edilen mesleklerden olmaları halkın bu mesleklerle ilgili algısını yansıtmakta olup en azından halkın gözünde hekimlerin ve hemşirelerin memnuniyetsiz gibi algılanmadığını düşündürmektedir.

Halkın sağlık hizmetlerinden memnun olması her şey olmamakla birlikte bu verilere hiçbir şeymiş gibi yaklaşılması da doğru değildir. Halkın memnuniyetinin artması çok şeydir ve Sağlık Bakanlığının sağlıkta dönüşüm projesine karşı olanların işini çok zorlaştırmaktadır. En önemli sağlık ölçütlerinden olan bebek ölüm hızı ve anne ölüm hızındaki iyileşmeler de sağlıkta dönüşüm politikalarını savunanların ellerini güçlendirmektedir.

Halkın sağlık hizmetlerinden memnun olmasını sağlamak önemli bir başarıdır. Bunun yalnız algılama yönetimi teknikleri ile sağlanmış bir yanılsama olmaması da dikkat çekicidir. Fakat bu memnuniyetin sağlık hizmetlerinin giderek ücretsiz sunulan kamu hizmeti olmaktan çıkıyor olduğu, sağlığın bir hak olmaktan çıkarak giderek ticarileşiyor olduğu, katılım paylarının yıllar içinde giderek arttırılacağı, genel sağlık sigortası çerçevesinde ödemesi gereken primleri ödeyemeyenlerin sağlık hizmeti alamayacak duruma düşecekleri ve sağlık çalışanlarının aşırı iş yükü altında olduğu gerçeklerinin görülmesini engellememelidir.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri Anabilim Dalı

Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Sağlık Hizmetlerinde İletişim Anabilim Dalı

Güncelleme: 30.01.2018